Utrata stypendiów sportowych wskutek nowelizacji ustawy o sporcie a ochrona praw nabytych

Przegląd Prawa Konstytucyjnego ---------ISSN 2082-1212--------DOI 10.15804/ppk.2016.05.09 ---------Nr 5 (33)/2016--------- Beata Stępień-Załucka1 Utrata stypendiów sportowych wskutek nowelizacji ustawy o sporcie a ochrona praw nabytych Słowa kluczowe: prawa nabyte, prawo sportowe, stypendia sportowe Key word: acquired right, sports law, sports scholarship Streszczenie Współcześnie zawodowe uprawianie sportu nieodłącznie wiąże się ze znaczącymi nakładami finansowymi. Stąd pomoc ze strony państwa w tym obszarze jest niezwykle ważna, a jej częścią są stypendia sportowe. Przy czym działając w oparciu o artykuł 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie i jej nowelizację ustawodawca zmienia status polskich związków sportów nieolimpijskich i tym samym pozbawia prawa do stypendiów uprawnionych do niego, nie przestrzegając ich praw nabytych. Niniejsza wypowiedź ma na celu przybliżenie problematyki ochrony praw nabytych oraz ukazanie kontrowersyjnych wątków wprowadzenia zmian w ustawie o sporcie doń odnoszących się. Summary Loss of sports scholarships as a result of the president’s signature communicated to amend the Law on the sport and the protection of acquired rights Modern professional sport involves significant financial outlay. Hence assistance from the State in this area is extremely important. Part of it is an athletic scholarship. Nevertheless Autorka jest adiunktem w Katedrze Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego. E-mail: . 1 142 PRZEGLĄD PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 2016/5 the legislative, acting on the basis of the article 11 section 2 point 4 of the Law on the sport and amendment to the law on sport legislator changes the status of Polish non-Olympic sports associations and thereby deprive the right to grant entitled to it. Thus ignoring their acquired rights. This statement is designed to bring legislative deficiencies in this regard. * I. Istota współczesnych państw opiera się na wypracowaniu relacji zaufania po stronie jednostek. Tak, by te czuły się w państwie bezpiecznie. Elementem tego bezpieczeństwa jest w szczególności oczekiwanie trwałości regulacji odnoszących się do zasad nabywania i realizacji praw podmiotowych. Z perspektywy historycznej aktywizm państwowy doprowadził do powstania u obywateli przeświadczenia o ciągłości prowadzonej przez państwo polityki – a co za tym idzie – trwałości przyjmowanych rozwiązań prawnych. Owa stabilność niekiedy pozostaje wystawiona na próbę, która najczęściej powodowana jest zmianą układów społecznych w danym okresie redefiniującą pozycję państwa w stosunku do jednostki i żywionych przez nią oczekiwań ze względu na: zmianę roli państwa, podejmowanych przez nie działań oraz zakresu odpowiedzialności za państwo socjalne. Problem prawnej ochrony zaufania pomiędzy państwem, a jednostką można zatem sprowadzić do ustalenia, czy jednostka może w oparciu o obowiązujące regulacje prawne domagać się, aby prawo stanowione, według którego jest ona beneficjentem konkretnych świadczeń, nie zostało zmieniane na jej niekorzyść2 . Na tak zarysowanym tle zaskakująco jawi się problem utraty przez stypendystów sportowych okresowych stypendiów sportowych przyznawanych im za osiągane wyniki sportowe, będący rezultatem pozbawienia polskich związków sportów nieolimpijskich dotychczasowego statusu (art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie z 25 czerwca 2010 r.3 oraz art. 12a i 12b jej noweliza2 3 K. Ślebzak, Ochrona emerytalnych praw nabytych, Warszawa 2009, s. 25. Ustawa z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. Nr 127, poz. 857). Beata Stępień-Załucka • Utrata stypendiów sportowych wskutek nowelizacji... 143 cji4). Stąd niniejsza wypowiedź poświęcona zostanie przedstawieniu możliwych zagrożeń związanych z naruszeniem konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych przez normy wynikające z treści art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie z 2010 r., oraz art. 12a i 12b nowelizacji wskazanej ustawy w kontekście pozbawienia stypendystów sportowych okresowych stypendiów sportowych przyznawanych im za osiągane wyniki sportowe. II. W uzasadnieniu ustawy o sporcie z 2010 r. czytamy, iż „powszechnym społecznym oczekiwaniem jest, aby państwo zajmowało się sportem tylko wtedy, gdy ma on wyraźnie wymiar „państwowy”. To zaś jest związane głównie z występowaniem reprezentantów Polski na arenie międzynarodowej, przede wszystkim na Igrzyskach Olimpijskich, Paraolimpijskich oraz mistrzostwach świata i Europy. Odczuciu temu towarzyszy jednocześnie przekonanie, że państwo nie powinno ingerować w organizowanie sportu w innych sferach, lecz stwarzać korzystne dla obywateli organizacyjno-finansowe warunki do jego uprawiania”5. Ambaras polega jednak na tym, że nie każdy sport, w którym organizowane są mistrzostwa świata, bądź który zwyczajnie cieszy się w Polsce zainteresowaniem, należy do rodziny sportów olimpijskich, będąc równocześnie ważnym ze społecznego punktu widzenia, o czym świadczy liczba członków poszczególnych polskich związków sportów nieolimpijskich6. W oderwaniu od powyższego ustawodawca wprowadził w życie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie stanowiący, iż do wniosku na utworzenie polArt. 12a i 12b ustawy z 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 7 września 2015 r.), http://orka.sejm.gov.pl/proc7. nsf/ustawy/2674_u.htm (20.07.2015) – dalej jako nowelizacja ustawy o sporcie. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z 10 lipca 2015 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o sporcie, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych http://www.senat. gov.pl/download/gfx/senat/pl/senatuchwaly/2232/ plik/935.pdf (20.07.2015) – dalej jako uchwała Senatu. 5 Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o sporcie (druk sejmowy nr 2313); Historia prac nad projektem ustawy: http://orka.sejm.gov.pl/proc6.nsf/opisy/2313.htm (10.02.2015). 6 B. Stępień-Załucka, M. Niewczas, Dyskryminacja polskich związków sportów nieolimpijskich. Uwagi na tle artykułu 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie, „Przegląd Prawa Publicznego” 2015, nr 6, s. 57–58. 4 144 PRZEGLĄD PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 2016/5 skiego związku sportowego wnioskodawca ma obowiązek dołączyć zaświadczenie o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim, paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Tym samym regulacją tą przesądził o tym, iż polskie związki sportowe będą funkcjonowały tylko i wyłącznie dla sportów olimpijskich, paraolimpijskich bądź innych uznanych przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Jednak mimo upływu ponad 5 lat od jej uchwalenia i odroczenia skutku w czasie, polegającego na wyznaczeniu dla polskich związków sportowych, a także osób prawnych będących ich członkami 2 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy na dostosowanie swojej działalności, w szczególności obowiązujących w nich statutów oraz regulaminów, do wymagań niniejszej ustawy (art. 82 ust. 2 uos) w praktyce nadal pozostawała ona niewykonana. (...truncated)