Balkan Savaşlarında Romanya’nın Askeri ve Siyasi Stratejisi

https://dergipark.org.tr/tr/pub/jhf Tarih ve Gelecek Dergisi, Eylül 2020, Cilt 6, Sayı 3 Journal of History and Future, September 2020, Volume 6, Issue 3 Tarih&Gelecek Dergisi Doç. Dr. Ömer METİN 963 History&Future Journal of BAİBÜ Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1307-321X e-ISSN 2458-7672 Eser Geçmişi / Article Past: Araştırma Makalesi Başvuruda bulundu. Kabul edildi. 10/09/2020 17/09/2020 Applied Accepted DOI: http://dx.doi.org/10.21551/jhf.793088 Research Paper Orjinal Makale / Orginal Paper Balkan Savaşlarında Romanya’nın Askeri ve Siyasi Stratejisi Military and Political Strategy of Romania in the Balkan Wars Öz Balkan Savaşları başlamadan önce Romanya için en önemli konu Güney Dobruca meselesi idi. 1878 Berlin Konferansında Rusya, Güney Dobruca’nın Romanya’ya verilmesini engelleyerek Özerk Bulgaristan Prensliğinde kalmasını sağlamıştı. Balkan devletleri, Birinci Balkan Savaşında Osmanlı İmparatorluğuna saldırdığında Romanya Krallığı, kendi çıkarları açısından tarafsız kalmayı tercih etmişti. Buna rağmen Romanya, Balkan Savaşında sınırların Osmanlı Devleti aleyhine değişmesini kabul etmeyeceğini deklare etmiştir. Savaş sonunda Balkan devletlerinin yeni topraklar kazanmaları durumunda, Romanya da Güney Dobruca’nın kendisine verilmesini talep etmiştir. Bu durum da İkinci Balkan Savaşının önemli nedenleri arasında yer alacaktır. İki Balkan Savaşı arasındaki dönemde Büyük Güçler’in arabuluculuk diplomasisi başarı sağlamamış Bulgaristan’ın Sırbistan ve Yunanistan’a saldırmasıyla savaş yeniden başlamıştır. Romanya’nın savaşa katılmasıyla Bulgaristan iki ateş arasında kalarak ateşkes istemek zorunda kalmıştır. İkinci Balkan Savaşında yenilen Bulgaristan, Osmanlı Devleti ile İstanbul Antlaşmasını diğer Balkan devletleri ile de Bükreş Antlaşmasını imzalamıştır. Bu makalede Romanya’nın Balkan Savaşlarında izlemiş olduğu askeri ve siyasi stratejileri analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Balkan Savaşları, Güney Dobruca, Romanya, Bulgaristan, Bükreş Antlaşması Screened by Abstract Before the Balkan Wars started, the most important issue for Romania was the Southern Dobruja. At the Berlin Conference of 1878, Russia prevented Southern Dobruja from being given to Romania and ensured that it remained in the Principality of Autonomous Bulgaria.In the First Balkan War, the Balkan states attacked the Ottoman Empire and The Kingdom Romania preferred to be neutral as this position suitable for its own interests. Despite this, Romania declared that it would not accept the change of borders against the Ottoman Empire in the Balkan War. If the Balkan States gained new territories at the end of the war, Romania also demanded that Southern Dobruja be given to it. This situation was among the important reasons of the Second Balkan War. In the period between the two Balkan Wars, the mediation diplomacy of the Great Powers was not successful, and the war started again with the attack of Bulgaria on Serbia and Greece. With the attack of Bulgaria on Serbia and Greece, the war started again. With Romania’s participation in the war, Bulgaria was caught between two fires and had to demand a ceasefire. Bulgaria, defeated at the end of the Second Balkan War, signed the İstanbul Treaty with Ottoman Empire and signed the Bucharest Treaties with the other Balkan countries. In this article, the military and political strategies of Romania that followed in the Balkan Wars were analyzed. Keywords: Balkan Wars, Southern Dobruja, Romania, Bulgaria, Bucharest Treaty. ATIF: METIN Ömer, “Balkan Savaşlarında Romanya’nın Askeri ve Siyasi Stratejisi”, Tarih ve Gelecek Dergisi, 6/3 (Eylül 2020), s. (963-973) CITE: METIN Ömer, “Military and Political Strategy of Romania in the Balkan Wars”, Journal of History and Future, 6/3 (September 2020), pp. (963-973) Tarih ve Gelecek Dergisi, Eylül 2020, Cilt 6, Sayı 3 Journal of History and Future, September 2020, Volume 6, Issue 3 964 Giriş https://dergipark.org.tr/tr/pub/jhf B alkan devletleri aralarında ittifak kurup Osmanlı Devletine saldırı hazırlıkları yaparken, bu ittifakta yer almayan Romanya, farklı bir askeri ve siyasi strateji izleyecektir. Bunun başlıca sebebi ise Romanya’nın Osmanlı Devleti ile doğrudan bir sınırı olmamasıydı. Romanya’yı Balkan Savaşlarında ilgilendiren en temel konu, Güney Dobruca meselesi olmuştur. Bu problemin temeli, Romanya’nın bağımsızlığını kazandığı 1878 Berlin Antlaşmasına dayanmaktadır. Berlin Antlaşmasında Romanya, çok istediği halde Dobruca’nın güneyini topraklarına katamamıştır. Romenlere göre Dobruca bölgesinde tarihinin en eski devirlerinden itibaren Romenlerin ataları olan Dacia’lılar yaşamaktaydı. Ortaçağ döneminde Türk ve Bulgarlar bölgeye yerleşmişler daha sonra Dobruca üzerinde birçok mücadele yaşanmıştı. Osmanlı döneminde Türk-Tatar gruplar da Dobruca bölgesine yerleşmiş. Bu nedenle Dobruca üzerinde Romenler, Bulgarlar ve Türkler hak iddia eder duruma gelmişti. 1878 Berlin Antlaşmasının olduğu dönemde Bulgarlar bağımsız bir devlet olarak dünya siyasetinde yer almamasına rağmen, Rusya, Güney Dobruca’nın Romanya’ya bırakılmasını engellemişti. Rusların buradaki amacı Bulgarların özerkliğini genişleterek ileriki dönemde büyük bir Bulgar Krallığının önünü açmaktı. Büyük Bulgaristan Krallığı’nın kurulma projesi, Rusların İstanbul’u ele geçirerek sıcak denizlere açılması için önemli bir yol olacaktı.1 Rusya, bu planını uygulamaya geçirmek için 1902 yılında Bulgaristan ile Güney Dobruca için gizli görüşmeler yapmış ve sonuçta 1909’da bir Rus-Bulgar gizli anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmanın 4. maddesine göre Rusya, Güney Dobruca’nın Bulgaristan’a verilmesi konusunda Bulgarları destekleme kararı almıştır. Rusya ile Bulgaristan arasındaki bu gizli anlaşmadan haberdar olan Romanya Krallığı ise gerekli tedbirleri almakta gecikmemiştir. Buna göre güney sınırındaki askeri birliklerini güçlendiren Romanya, Güney Dobruca’nın Bulgaristan’a geçmesi durumunda askeri saldırı için planlarını Rusya faktörüne rağmen yapmıştır.2 Romanya ile Bulgaristan arasındaki Güney Dobruca üzerindeki anlaşmazlığın kökleri çok eskilere dayanmaktaydı. Romenlere göre M.S 5. yüzyılda Roma İmparatorluğu, Daica (Romenlerin ilk ataları) topraklarını ele geçirinceye kadar tüm Dobruca Bölgesi Romenlere aitti. Yani Dobruca’nın ilk sahibi Romenlerdi ve bu nedenle son sahibinin de hak ettikleri gibi kendilerinin olması gerekmekteydi. Daha sonraki süreçte bölge; Slavların, Pro-Türklerin, Bulgarların ve Rusların kontrolüne geçmiştir. Fakat Romenlerin elinden çıktığı 5. yüzyıldan sonraki süreçten 1912 yılına kadar bölgedeki çoğunluk her zaman Tatar-Türk topluluğunda olmuştur. XIII. Yüzyıldan itibaren Osmanlı Devletinin Balkan bölgesinde yerleşim yerleri açması, Tatar-Türk topluluğunun Dobruca bölgesinde çoğunluk olmasının başlıca sebebiydi. Romanya’nın bağımsızlığını kazandığı 1878 Berlin Antlaşması ile Güney Dobruca, Rusya’nın isteğiyle Özerk Bulgaristan Prensliğinde bırakılmıştı. 1878 yılı itibariy (...truncated)